Verse zalm uit de Noorse fjorden

Onze verse zalm komt recht uit Noorwegen. Sofie Vancolen, Spar aankoper verse vis, trok met Philip Verduyn van het Brugse Marine Harvest Pieters naar de fjorden om het kweekproces van naderbij te bekijken. Dat duurt drie jaar. Elke fase, van minuscuul zalmeitje tot volgroeide zalm, wordt nauwlettend opgevolgd om aan de strenge voorwaarden van verantwoorde viskweek te voldoen.

Noorse fjorden
Noorse vlag
Zalmkwekerij in Ytre Standal

Zalmeitjes in zoet water

We meren aan bij de zalmkwekerij in Ytre Standal van sitemanager Kjell Arne Seatre. De site behoort toe aan de Marine Harvest Group en werkt volgens de ASC-richtlijnen voor verantwoorde zalmkweek.

Sinds 1985 kweken ze hier jaarlijks miljoenen zalmen in zoetwaterbassins. Drie keer per jaar voeren ze nieuwe zalmeitjes aan in boxen met ijs. Die leggen ze per 16.000 in waterbakken met een temperatuur van 8°C om verder te ontwikkelen. Deze eerste levensfase, waarin de eitjes uitgroeien tot larven noemt men de ‘hatchery’. "In de waterbak werken we met twee niveaus”, vertelt Kjell Arne Seatre. “Als de eitjes zich ontwikkelen tot larve zwemmen ze door de smalle gleufjes naar de gesimuleerde zandbodem. Per 200.000 eitjes rekenen we gemiddeld op 9.000 eitjes die niet verder uitgroeien."

Nieuwe zalmeitjes in boxen met ijs
Zalmeitjes

Jonge zalmen

Na een drietal weken brengen ze de larven over naar een nieuw bassin. “De visjes zijn nu een maand oud en wegen zo’n vijf tot zes gram. In elk bassin met verse zuurstof zwemmen zo’n 90.000 kleine zalmvisjes die automatisch gevoederd worden. Via een geperforeerde buis droppen we kleine pellets van visolie en plantaardige extracten in het water.”

Marine Harvest investeert volop in de productie van zoveel mogelijk plantaardige voerpellets. De Aquaculture Stewardship Council (ASC) laat per kilo gekweekte vis toe dat er 1,1 kilo wild gevangen vis wordt gebruikt. Daar wil Marine Harvest ver onder gaan. In 2016 gebruikte Marine Harvest 0,77 kg vis per kilo gekweekte zalm.

De jonge zalm wordt manueel gevaccineerd tegen potentiële ziektes en visueel gecontroleerd op mogelijke afwijkingen.

Kleine zalmvisjes
Geperforeerde buis droppen droppen we kleine pellets van visolie en plantaardige extracten in het water
Zalmvisjes

Van zoet naar zout

Na anderhalf jaar bereiken de zalmen een gewicht van 150 gram. Ze zijn klaar voor de overgang naar zout water. Net zoals wilde rivierzalmen richting open zee trekken om daar verder te groeien, worden de kweekzalmen voorbereid op hun verdere ontwikkeling in zout zeewater.

“Tijdens deze ‘smoltification’ pompen we geleidelijk aan zout water in de bassins om de morfologie van de vissen aan te passen naar zout water. Na een vijftal weken zijn de zalmen klaar voor open zee. In vier uur tijd pompen we zo'n 400.000 zalmen, met water en al, over naar het ruim of de 'well' van een 'wellboat'."

Zalmen worden vrijgelaten in open zee
Zalmen in open zee

Zwemruimte in open zee

Na enkele kilometers varen, doemen in de verte de indrukwekkende kweeknetten van Sagelva op. Het zijn acht cirkelvormige netten met een diameter van 35 meter die tot wel 30 meter diep gaan. In elk net zitten maar liefst 200.000 zalmen, dus 1,6 miljoen zalmen in totaal. Niet dat ze te weinig zwemruimte hebben: elk net wordt voor maximaal 97,5% ingenomen door water en 2,5% door vissen.

Kweeknetten in open zee

Onderwatercamera's

Vanuit de controlekamer op het nabijgelegen platform worden de netten nauwlettend in de gaten gehouden met onderwatercamera’s. “Klokje rond controleren we minutieus of er net genoeg voedselpellets in de netten zitten”, aldus Philip Verduyn.

“De pellets strooien we via buizen en een verdeelmachine rechtstreeks in de netten, per dag zo’n 20 ton. Hoe hoger de temperatuur, hoe meer voedsel de zalmen verorberen. Maar als we te veel voederen, dalen de pellets neer tot onderaan het net. Daar zit een trechter om ze te recupereren. We passen dan uiteraard ook de voerverstrekking aan.”

Controlekamer om de netten in de gaten te houden
In de gaten houden met onderwatercamera's

'Wilde' zalm

Van veraf zien we de zalmen wild in het rond springen. Dit is hun natuurlijke gedrag: ze doen dit om de druk in hun lijfjes te verlagen. Ze wegen nu ongeveer twee kilo en zouden in april 2018 hun optimale gewicht van drie à vijf kilo moeten bereiken.

Springende zalm
Volgroeide zalm

Van zodra de zalmen volledig volgroeid zijn, worden ze per schip overgebracht naar de versnijdingsfabriek van Eggesbønes. Hier komen de zalmen levend aan, maar ze worden wel verdoofd voor de slachting. De gefileerde zalmen gaan in boxen op ijs. Drie dagen later arriveren ze per vrachtwagen in Brugge waar ze verder versneden en geportioneerd worden. Nog een dag later liggen ze in je Spar winkel. Recht uit de fjord, zo op je bord!

Altijd in jouw buurt
Liefde voor het vak
Lekker vers
Van de beste kwaliteit